Gids voor borduurversteviging: welk vlies bij welke stof

• Knipvlies (cut-away): blijft permanent in het kledingstuk; het overschot knip je na het borduren weg. Dit is de ondersteuning voor alles wat rekt. Gewichten worden meestal opgegeven in ounces per vierkante yard: ongeveer 1,5 oz voor onzichtbaar knipvlies (no-show of polymesh) dat zacht is en nauwelijks door lichte tricot heen te zien is, 2,5 oz voor algemeen gebruik en 3 oz voor dichte ontwerpen.
• Scheurvlies (tear-away): ondersteunt de stof tijdens het borduren en wordt daarna weggescheurd. Het beste op stabiele geweven stoffen die geen blijvende ondersteuning nodig hebben. Twee lichte lagen scheuren netter af dan één zware laag.
• Oplosvlies (wash-away): lost op in water. Folieversies worden als toplaag gebruikt; zwaardere vezelige versies vormen de basis voor vrijstaand kant, waarbij er niets anders dan garen mag overblijven.
• Heat-away: wordt met een strijkijzer verwijderd, voor stoffen die niet nat mogen worden. Minder gangbaar.
• Opstrijkbare en klevende versies: opstrijkbaar knip- of scheurvlies hecht aan de stof en voorkomt dat tricot verschuift; plakkend scheurvlies heeft een klevende laag onder een afpelbaar papier, voor items die je niet kunt inspannen.
• Toplaag (topping): een dunne, in water oplosbare folie die je bovenop de stof legt. Die voorkomt dat steken wegzakken in stoffen met pool, zoals badstof, fleece, fluweel en ribfluweel.

• T-shirts, jersey, polo's: knipvlies. Onzichtbaar mesh voor lichte kleuren en lichtere ontwerpen, middelzwaar knipvlies voor dichtere. Een opstrijkbare laag helpt voorkomen dat de tricot uitrekt bij het inspannen.
• Sweaters en hoodies: middelzwaar knipvlies. Voeg een toplaag toe als de buitenkant geruwd of fleeceachtig is.
• Fleece en minky: knipvlies eronder, in water oplosbare toplaag erbovenop.
• Quiltkatoen en overhemdstof: middelzwaar scheurvlies voor lichte ontwerpen; knipvlies als het ontwerp dicht is.
• Denim, canvas, keper, tassen: scheurvlies, of knipvlies voor zware vullingen op items die vaak worden gewassen.
• Badstof: scheurvlies of knipvlies eronder, in water oplosbare toplaag erbovenop, en vermijd piepkleine details die in de lusjes verdwijnen.
• Gestructureerde petten: stevig scheurvlies voor petten, ingespannen op het pettenframe.
• Leer en kunstleer: knip- of scheurvlies, geen toplaag, en een ontwerp met lagere dichtheid, want elk naaldgaatje is blijvend.
• Zijde en doorschijnende stoffen: onzichtbaar mesh, of oplosvlies als er niets zichtbaar mag blijven.
• Vrijstaand kant: twee lagen vezelig oplosvlies, of één zware laag.

Twijfel je tussen twee opties, kies dan de stevigste. Te veel versteviging is zelden een probleem; te weinig bijna altijd.

Span in wanneer het kan, en laat items zweven die niet in een borduurring passen, zoals dikke handdoeken, kragen en kant-en-klare tassen.

Span stof en versteviging samen in, glad en strak, zodat een lichte tik klinkt als een trommel. Trek de stof niet strakker als de ring eenmaal dicht is: uitgerekte tricot ontspant na het borduren en het ontwerp gaat rimpelen. Houd de draadrichting recht en markeer het midden met een uitwisbare stift, zodat je de naald kunt uitlijnen.

Sommige items passen niet in een ring: dikke handdoeken, kragen, kleine zakjes, afgewerkte tassen. Laat die in plaats daarvan zweven (floaten):

1. Span alleen de versteviging in (plakkend scheurvlies, of gewone versteviging met tijdelijke spuitlijm).
2. Druk het item erop, uitgelijnd met je markeringen.
3. Borduur eerst een rijgkader rond het ontwerpvlak, als je machine dat biedt, om alles op zijn plek te houden.

Gebruik ook de juiste naald: een ballpointnaald (maat 75/11 is een gangbare keuze) voor tricot, een scherpe naald voor geweven stoffen en leer, en vervang hem regelmatig. Een beschadigde naald veroorzaakt draadbreuk die op een probleem met het bestand lijkt.

Hetzelfde T-shirt vraagt om een andere versteviging voor een licht contourontwerp dan voor een massief gevulde badge. Het gaat om de dichtheid. Bij een gangbare rijafstand van 0,4 mm zet een vulling ongeveer 70 steken in elke vierkante centimeter, nog zonder onderlaag, dus een volledig gevuld ontwerp van 100 × 100 mm kan op 7.000–10.000 steken uitkomen. Een contour in rijgsteek van dezelfde maat heeft er misschien een paar honderd.

Vuistregels:

• Grote massieve vullingen op elke rekbare stof: knipvlies, zonder uitzondering.
• Dichte ontwerpen op geweven stof: middelzwaar scheurvlies, of twee lagen.
• Lichte contour- of redwork-ontwerpen: op geweven stof is licht scheurvlies meestal genoeg; tricot wil nog steeds knipvlies.

Kun je de stof of de versteviging niet veranderen, verander dan het ontwerp: een iets lichtere dichtheid en een kleiner vulvlak verminderen de belasting op de stof.

De meeste rimpels en kieren komen door een te lichte versteviging, stof die bij het inspannen is uitgerekt of een ontwerp dat te dicht is voor de stof.

• Rimpels rond het ontwerp: versteviging te licht, stof uitgerekt bij het inspannen of dichtheid te hoog. Gebruik een stevigere of opstrijkbare versteviging en span in zonder te trekken.
• Kieren tussen vulling en contour: de stof is tijdens het borduren verschoven. Gebruik knipvlies of een klevende laag, span strakker in en zorg dat het ontwerp genoeg trekcompensatie heeft.
• Steken die in de stof wegzakken: leg een in water oplosbare toplaag op stoffen met pool.
• Versteviging die erdoorheen schijnt: stap over op onzichtbaar mesh, gebruik een versteviging in de kleur van de stof en knip knipvlies op ongeveer 6 mm (1/4 in) van het borduurwerk af, met afgeronde hoeken.
• Gaatjes langs de randen van het ontwerp: naald te dik of dichtheid te hoog voor de stof; gebruik een dunnere naald en een lichtere dichtheid.

Versteviging is de helft van het antwoord; de steken zijn de andere helft. In de editor van StitchMyPic kies je de stof, en de instellingen veranderen mee. Zo gebruikt geweven stof een rijafstand van 0,40 mm voor vullingen en 0,2 mm trekcompensatie; tricot een iets lichtere 0,42 mm met 0,3 mm trekcompensatie; badstof een dichtere 0,38 mm zonder fijne details; denim 0,45 mm; en leer een lichte 0,55 mm zonder onderlaag. De editor herinnert je er ook aan welke versteviging je voor die stof gebruikt.

Het voorbeeld is gratis, en een download (1 credit, zie prijzen) bevat PES, DST, JEF en EXP. Opnieuw exporteren binnen 7 dagen is gratis, dus laat een proefborduursel zien dat je een lichter ontwerp nodig hebt voor een rekbare stof, dan pas je het aan en download je opnieuw. Begin met PNG naar PES of PNG naar DST.